آسیب شناسی تعزیه
آسیب شناسی تعزیه/داود فتحعلی بیگی



یکی از خطراتی که هنر شبیه خوانی را تهدید می کند و می تواند آن را از اصالت بیاندازد بدعت هایی است که توسط برخی شبیه خوانان گذاشته می شود، خواه این بدعت توسط یک شبیه خوان حرفه ای وارد تعزیه شود، خواه از سر ناآگاهی توسط یک تعزیه خوان تازه کار.


یکی از خطراتی که هنر شبیه خوانی را تهدید می کند و می تواند آن را از اصالت بیاندازد بدعت هایی است که توسط برخی شبیه خوانان گذاشته می شود، خواه این بدعت توسط یک شبیه خوان حرفه ای وارد تعزیه شود، خواه از سر ناآگاهی توسط یک تعزیه خوان تازه کار.

یکی از ویژگی های نمایش سنتی آیینی از جمله تعزیه و شبیه خوانی، قراردادی بودن اجرای این گونه از نمایش است. همان گونه که نوشتن «شبیه نامه» شیوه و روشی خاص دارد و تنظیم یک مجلس برای اجرا به طریقه ی خاصی انجام می گیرد و مجموعه ی گفتار هر یک از شخصیت های تعزیه در یک دفترچه ی کوچک به عنوان نسخه یا فرد نوشته می شود و مجلس به ترتیبی که در نسخه ی فهرست آمده به اجرا در می آید. به تماشا گزاردن تعزیه نیز راه و رسم خاص خود را دارد و علی رغم نمایشی بودن با تئاتری که در صحنه اجرا می شود در روش اجرا متفاوت است.

یکی از بدعت هایی که در برخی تعزیه خوانی ها دیده می شود، واقع گرایی است. بدین معنی که شبیه گردان و شبیه خوان سعی دارند مثل یک تئاتر واقع گرا برای تعزیه دکور بزنند و صحنه آرایی واقع گرایانه داشته باشند چنان که فی المثل به جای قرار دادن یک تشت آب به نشانه ی رود فرات، یک نخلستان درست می کنند و نهر آبی از میان آن جاری می کنند تا بیشتر شبیه کنار شط فرات باشد. غافل از این که هر کاری بکنیم باز هم داریم نمایش می دهیم، منتهی با این گونه تلاش ها فقط می توانیم شیوه ی صحنه آرایی تعزیه را از حالت قراردادی و اصالت بیرون بیاوریم وگرنه تحت هر شرایطی تماشاگر تعزیه می داند که به تماشای یک نمایش آیینی نشسته است و آن که «امام» می خواند فی المثل «مرحوم اقبال آذر» است.

لذا پرهیز از هر گونه واقع گرایی محض (مثل تئاتر امروز) در تعزیه لازم و ضروری است و صحنه آرایی باید برحسب ضرورت و مطابق قراردادهای سنتی و اصیل تعزیه باشد، همین گونه است دادن افکت بزغاله و شیر.

درست است که در قلمرو شبیه خوانی بعضاً به نمایش محض می رسیم و به جای گریم کردن و چهره آرایی، دستمال بالای چشم های یک شبیه خوان می بندیم تا او نسخه ی «کور» را بخواند، در حالی که هم نسخه در دست دارد و هم رفتار کورها را تقلید می کند (به این می گویند نمایش محض، یعنی نمایش دادن یک شخص کور) اما هیچ وقت مجاز نیستیم بر روی صورت شبیه خوان یک چشم کور مصنوعی تعبیه کنیم و آن را چنان بسازیم که در انظار مردم کور بنماید، زیرا ایفاگر این نقش نسخه خوان است و راوی احوال آن مرد کور، نه بازیگر آن به مفهوم تئاتر واقع گرا.

به همین علت است که چنان چه از لوازم چهره آرایی هم در تعزیه استفاده می شود ولی در حد اختصار است؛ مثل ریشی که از پوست بز یا گوسفند درست شده و نه بیشتر.

بدعت گزاری در تعزیه در لباس شبیه خوانان نیز مشاهده شده است و گاه دیده می شود تعزیه خوانان حرفه ای یا اثاث دارانی که در قلمرو شبیه خوانی صاحب کسوت هستند تحت تأثیر فیلم های تاریخی تلویزیون یا سینما مرتکب چنین غفلت هایی می شوند و فی المثل به جای زره و کلاه خود از لباس های چرمی گل میخدار استفاده می کنند، غافل از آن که زره و کلاه خود تغزیه، یک لباس رزم ایرانی بازمانده از دوره ی ساسانیان است که خود نشانه ای ویژه از ایرانی بودن نمایش تعزیه است و هیچ کس حق ندارد آن را با لباس دیگری عوض کند، چرا که یکی از ویژگی های تعزیه و شبیه خوانی ایرانی بودن و اصالت آن است.

گذشته از غفلت و بی توجهی بعضی از شبیه خوانان با سابقه، یکی از علت های بروز چنین پدیده هایی در تعزیه، عدم آشنایی جوانان و معلم ندیدن آنهاست. در بسیاری از مواقع دیده شده که جوانان علاقه مند با مشاهده ی فیلم های ویدیویی تعزیه را آموخته اند، غافل از این که ممکن است بعضی از حرکات و سکنات، حتی بعضی از اشعار به اصطلاح «من درآوردی» باشد و ربطی به نسخه ی تعزیه و قراردادهای اصیل اجرای تعزیه نداشته باشد.

لذا همان گونه که لازم است به جهت عقیدتی در حفظ و نگهداری این نمایش آیینی عاشورایی کوشا باشیم و از تحریف در فرهنگ عاشورا جلوگیری کنیم، در حفظ اصالت های این نمایش مذهبی ایرانی در شکل و شمایل و شیوه اجرا نیز کوشا باشیم.









کلمات کليدي : آسیب شناسی تعزیه

© کپی رایت توسط : تعزیه خانه کرمان (کلیه حقوق مادی و معنوی مربوط و متعلق به این سایت است.)
برداشت مطالب فقط با اجازه کتبی و ذکر منبع امکان پذیر است .

نوشته شده در تاریخ : 7 دي ماه ، 1388 (3748 مشاهده)

[ بازگشت ]

تعزیه خانه در تلگرام

تعزیه خانه کرمان در تلگرام

آرشیو اخبار

جمعه، 30 شهريور ماه
· اجرای مجلس شهادت امام در عاشورای 1440
سه شنبه، 27 شهريور ماه
·
جمعه، 23 شهريور ماه
·
·
دوشنبه، 19 شهريور ماه
· برنامه اجرایی گروه کهنوج معزآباد در محرم 1440
· ده مجلس تعزیه در دهه اول محرم
يكشنبه، 18 شهريور ماه
· برنامه اجرایی گروه تعزیه محی آباد در محرم 1440
سه شنبه، 13 شهريور ماه
· سوگواره تعزیه کهنو و معزآباد
يكشنبه، 4 شهريور ماه
·
· «شبیه‌نامه» مرجعی کامل درباره تعزیه
سه شنبه، 30 مرداد ماه
· شب های شبیه خوانی در معزآباد
چهارشنبه، 24 مرداد ماه
· برنامه اجرائی هشتمین سوگواره تعزیه چترود
· سیزدهمین سوگواره تعزیه محی آباد
سه شنبه، 16 مرداد ماه
· سومین جلسه مجمع عمومی انجمن تعزیه کرمان
يكشنبه، 14 مرداد ماه
· برنامه اجرائی سیزدهمین سوگواره محی آباد
پنجشنبه، 11 مرداد ماه
· برگزاری چهار سوگواره در استقبال از ماه محرم
پنجشنبه، 14 تير ماه
· «شبیه نامه» روی پیشخوان کتاب فروشی ها
شنبه، 19 خرداد ماه
· نخستین سوگواره تعزیه فرح آباد
پنجشنبه، 10 خرداد ماه
· برنامه اجرایی سوگواره تعزیه ماه در محاق
سه شنبه، 1 خرداد ماه
· لوگوی انجمن تعزیه کرمان طراحی شد.
چهارشنبه، 26 ارديبهشت ماه
· دومین سوگواره تعزیه «ماه در محاق»
· این رشته سر دراز دارد
سه شنبه، 25 ارديبهشت ماه
· هفتمین جشنواره سراسری آیین های نمایشی رضوی
چهارشنبه، 5 ارديبهشت ماه
· کتاب فرهنگ تعزیه در جهان ایرانی منتشر شد
پنجشنبه، 30 فروردين ماه
· مهلت تشکیل پرونده برای گروه های تعزیه
جمعه، 18 اسفند ماه
· فضایی سرشار از همدلی در تعزیه کرمان
سه شنبه، 15 اسفند ماه
· تعزیه نامه شهادت حضت قاسم (ع)
دوشنبه، 14 اسفند ماه
· اساسنامه انجمن تعزیه کرمان
شنبه، 12 اسفند ماه
· دومین جلسه مجمع عمومی انجمن تعزیه کرمان
سه شنبه، 1 اسفند ماه
· سوگواره تعزیه کرمان
· اختتامیه ی سوگواره ی تعزیه کرمان
دوشنبه، 30 بهمن ماه
· اول اسفند پایان سوگواره
جمعه، 27 بهمن ماه
· وداع با پیکر شهید گمنام در سوگواره تعزیه
دوشنبه، 23 بهمن ماه
·
چهارشنبه، 18 بهمن ماه
· اجرای تعزیه در روستای دهنو
· کارگاه آموزش تعزیه
· دیدار اعضای انجمن تعزیه با مدیر کل تبلیغات
سه شنبه، 17 بهمن ماه
· سوگواره تعزیه کرمان احیا شد
دوشنبه، 16 بهمن ماه
· دیدار اعضای انجمن تعزیه با مدیر کل اوقاف
شنبه، 7 بهمن ماه
· استاد یوسف شاه حسینی درگذشت
سه شنبه، 26 دي ماه
· دیدار اعضای انجمن تعزیه با مدیرکل ارشاد
پنجشنبه، 21 دي ماه
· روز شمار شبیه خوانی به روایت هاشم فیاض
چهارشنبه، 20 دي ماه
· دغدغه‌ها برای هنری که ثبت جهانی شده است
جمعه، 24 آذر ماه
·
شنبه، 18 آذر ماه
· 22 اجرا در فصل اجرای تعزیه
شنبه، 11 آذر ماه
· احیاء سوگواره تعزیه کرمان
پنجشنبه، 25 آبان ماه
· فرهنگ تعزیه در جهان ایرانی
جمعه، 14 مهر ماه
· اجرای مجلس عاشورا در عاشورای 1439
چهارشنبه، 22 شهريور ماه
· سامانه پیام کوتاه تعزیه خانه کرمان
· آشنایی با مبانی شبیه‌خوانی

مطالب قدیمی تر

مقالات

· آسیب شناسی تعزیه
· یادداشتی بر موسیقی تعزیه/سدعظیم موسوی
· تعزيه و شبيه خواني
· سوگ سیاوش/یدالله آقاعباسی
· هاشم فیاض...
· تعزیه، ‌نمایش‌ كامل ‌‌ایرانی/دكتر اردشیر صالح‌پور
· تعزیه و تاریخچه آن نزد خاورشناسان/ داوود حاتمی
· در آمدي بر تعزيه و تعزيه خواني/اسماعیل مجللی
· تعزيه و شبيه خوانى /جواد محدثى
· نوشتاری در باب تعزیه /دکتر عبدالحسین زرّین کوب
· تعزیه هنری نمایشی، بیانگر واقعه جانگداز کربلا
· تاريخ معماري حرم امام حسين (ع) /اسماعیل مجللی
· تعزيه/کیوان پهلوان
· نگاهي به عاشورا پژوهي در غرب/عبدالحسين حاجى ابوالحسنى و محمد نورى
· تعزیه و تئاتر/اسماعیل مجللی
· تعزيه خوان ها ، راويان موسيقي آوازي/محمدجواد بشارتی
· نگاهي به تعزيه و آسيب شناسي آن در ايران امروز /کیوان پهلوان
· تعزیه و سینما/اسماعیل مجللی
· پیدایش موسیقی در تعزیه
· اصطلاحات رایج در تعزیه
· متادرام در تعزیه/فرید میرشکار
· تعزیتی بر مجالس شبیه خوانی/هومن نجفیان
· تاثیر امام رضا بر فرهنگ و هنر ایرانی /اسماعیل مجللی
· کند و کاوی در هنر شبیه خوانی/علی اکبر خلعتبری/هوشنگ سامانی
· مقایسه بخش هایی از نسخه های تعزیه حر در اراک و یالرود نور/علی اکبر خلعتبری
· بازی در بازی
· نگاهي به مصرع خواني )پرسش و پاسخ( در هنر شبيه خواني
· مردم شناسی مراسم شبیه خوانی ( تعزیه )/مسعود گنجعلیخان حاکمی
· تعزیه کرمان
· هنر عشق /وحید کیارسی
· تعزیه؛ جلوه‌ی ناب هنر آئینی/وحید کیاسری
· جستاری بر میراث نیاکا‌ن‌مان /سیاوش قائدی
· تضاد و تقابل در لباس تعزیه
· در آمدی بر تعزیه و تعزیه خوانی

جدیدترین تصاویر





















پیام اهل خانه

ارشيو پيغام کوتاه   

 

کاربران برتر

MemberPoints
1: asad153528
2: Fatemeh83820
3: sss13551
4: ahmadi11457
5: salari1367
6: erfan782
7: iranmenesh746
8: jopar701
9: habib650
10: farahbakhsh650
Learn more
Top 50 Users

عضويت سريع

شناسه :
نام اصلي:
ايميل:
تايپ مجدد:
گذرواژه:
تايپ مجدد:
 

سفارش تبليغات

ورود:
رمز عبور:
 

محل تبلیغات شما

محل تبلیغات شما





محل تبلیغات شما

محل تبلیغات شما





محل تبلیغات شما

محل تبلیغات شما