یادداشتی بر موسیقی تعزیه/سدعظیم موسوی




یکی از عناصر مهم در تعزیه، موسیقی است که اگر درست به کار گرفته نشود، ضربه ی جدی بر پیکره ی آن خواهد زد


یکی از عناصر مهم در تعزیه، موسیقی است که اگر درست به کار گرفته نشود، ضربه ی جدی بر پیکره ی آن خواهد زد.

همان طور که می دانیم، کلام تعزیه؛ شعر، بحر طویل و یا چهار پاره است که همه ی این ها دارای وزن و ریتم است چرا که ذات شعر با وزن و ریتم عجین شده است و از آن مهم تر این که اشعاری که مربوط به «موافق خوانان» است به صورت آوازی است. پس شناخت هفت دستگاه آوازی ایران امری ضروری در تعزیه به شمار می رود.

اما در مورد موسیقی سازی نیز، نوازنده باید با این هفت دستگاه آشنا داشته باشد. باید دانست که نوازنده و خواننده در تعزیه لازم و ملزوم هم هستند. گاهی در تعزیه ی استان کرمان شاهد بوده ایم که نوازنده و خواننده با هم جفت و جور نیستند و این به دلایل متفاوتی است از جمله :

1ـ نوازنده در مایه ی درستی می نوازد اما خواننده به خاطر عدم شناخت، در مایه ی دیگری می خواند.

2ـ نوازنده در یک گام می زند و خواننده در یک گام پایین تر یا بالاتر از گام نوازنده می خواند.

3ـ نوازنده اساساً آن مایه را با مهارت نمی نوازد و نصفه و نیمه رها می کند و خواننده سردرگم می ماند که چه را بخواند.  

بنابراین تا شناخت از مایه ها و مقام ها و گام ها وجود نداشته باشد نمی توان انتظار داشت که شاهد اجرای صحیحی باشیم و وقتی این اتفاق نیفتد، بیننده نیز از نظر سمعی، اذیت شده و با تعزیه ارتباط برقرار نمی کند.

اما نکته ی دیگر آن که «بچه خوان ها» نیز که صدایشان انعطاف بیشتری دارد، می توانند بر جذابیت کار بیفزایند و عکس آن به کار بسیار صدمه می زند. همچنین است صداهای ظریف تر برای «زنانه خوان ها» بهتر از یک خواننده با صدای زمخت است.

باید دانست که همه ی هنرها، دارای ریتم هستند و این تنها به هنر موسیقی ختم نمی شود. خود متن نیز دارای ریتم است. حتی طبیعت نیز دارای ریتم است وگرنه از تماشای یک نواخت همه خسته می شدند. اگر به جای چهار فصل، همیشه ی ایام زمستان باشد، جز تکرار و خستگی چیزی به همراه نخواهد داشت. بهار، تابستان، آن گاه پاییز و در پی آن زمستان، این ریتم طبیعت است. حتی در گام هایی که برمی داریم، ناخودآگاه در ریتم است که قدم از قدم برداشته می شود و اساساً طبیعت انسان ریتم را دوست دارد. حتی در تکنولوژی و وسایل مدرن نیز این تعریف صادق است. کسی را پیدا نمی کنید که از بوق ممتد اتومبیل یا صدای اگزوز ماشینی خوشش بیاید، اما ریتم یک قطار در حال حرکت نه آزار دهنده بلکه آرام بخش هم می تواند باشد.

در تعزیه هم  هر متنی دارای یک ریتم ذاتی است. رعایت این ریتم، به اضافه ی ریتم موسیقی سازی، به اضافه ی ریتم خواندن، همه و همه اگر دست به دست هم بدهند می توانند مؤثر واقع شوند و رعایت این اصول جز از راه آموزش و کار مدام به دست نمی آید.

نکته ی دیگر که باید به آن اشاره کرد انواع به کارگیری موسیقی در تعزیه است که شامل دادن گام و مایه به خواننده است و موسیقی رزم که در جنگ ها به کار می رود و موسیقی ای که یا خلاءها را پر می کند یا برای دور زدن دور صحنه به کار می رود که هر یک از اینها تعریف خاص خود را دارد و به کارگیری درست آنها، بهتر شدن کار را به همراه خواهد داشت.

مسئله ی آخر این که وقتی خوانندگان در یک دستگاهی به اجرا می پردازند باید موسیقی نهایی آن که به رزم یا دور زدن ختم می شود با ریتم تندتر اما در همان دستگاه باشد نه در مایه ی بی ربط با خوانندگان. ضمن این که باید از موسیقی سنتی و تعزیه ی اصیل حداکثر استفاده را ببریم، نه این که در موسیقی تعزیه از ترانه ها و تصنیف های روز استفاده کنیم که متأسفانه امروزه باب شده و کاری است بس ناشایست که در واقع جفا به هنر تعزیه است.









کلمات کليدي : موسیقی تعزیه

© کپی رایت توسط : تعزیه خانه کرمان (کلیه حقوق مادی و معنوی مربوط و متعلق به این سایت است.)
برداشت مطالب فقط با اجازه کتبی و ذکر منبع امکان پذیر است .

نوشته شده در تاریخ : 7 دي ماه ، 1388 (3106 مشاهده)

[ بازگشت ]

تعزیه خانه در تلگرام

تعزیه خانه کرمان در تلگرام

مقالات

· آسیب شناسی تعزیه
· یادداشتی بر موسیقی تعزیه/سدعظیم موسوی
· تعزيه و شبيه خواني
· سوگ سیاوش/یدالله آقاعباسی
· هاشم فیاض...
· تعزیه، ‌نمایش‌ كامل ‌‌ایرانی/دكتر اردشیر صالح‌پور
· تعزیه و تاریخچه آن نزد خاورشناسان/ داوود حاتمی
· در آمدي بر تعزيه و تعزيه خواني/اسماعیل مجللی
· تعزيه و شبيه خوانى /جواد محدثى
· نوشتاری در باب تعزیه /دکتر عبدالحسین زرّین کوب
· تعزیه هنری نمایشی، بیانگر واقعه جانگداز کربلا
· تاريخ معماري حرم امام حسين (ع) /اسماعیل مجللی
· تعزيه/کیوان پهلوان
· نگاهي به عاشورا پژوهي در غرب/عبدالحسين حاجى ابوالحسنى و محمد نورى
· تعزیه و تئاتر/اسماعیل مجللی
· تعزيه خوان ها ، راويان موسيقي آوازي/محمدجواد بشارتی
· نگاهي به تعزيه و آسيب شناسي آن در ايران امروز /کیوان پهلوان
· تعزیه و سینما/اسماعیل مجللی
· پیدایش موسیقی در تعزیه
· اصطلاحات رایج در تعزیه
· متادرام در تعزیه/فرید میرشکار
· تعزیتی بر مجالس شبیه خوانی/هومن نجفیان
· تاثیر امام رضا بر فرهنگ و هنر ایرانی /اسماعیل مجللی
· کند و کاوی در هنر شبیه خوانی/علی اکبر خلعتبری/هوشنگ سامانی
· مقایسه بخش هایی از نسخه های تعزیه حر در اراک و یالرود نور/علی اکبر خلعتبری
· بازی در بازی
· نگاهي به مصرع خواني )پرسش و پاسخ( در هنر شبيه خواني
· مردم شناسی مراسم شبیه خوانی ( تعزیه )/مسعود گنجعلیخان حاکمی
· تعزیه کرمان
· هنر عشق /وحید کیارسی
· تعزیه؛ جلوه‌ی ناب هنر آئینی/وحید کیاسری
· جستاری بر میراث نیاکا‌ن‌مان /سیاوش قائدی
· تضاد و تقابل در لباس تعزیه
· در آمدی بر تعزیه و تعزیه خوانی

پیام اهل خانه

ارشيو پيغام کوتاه   

 

سفارش تبليغات

ورود:
رمز عبور:
 

نظرسنجی

نظر شما درباره سایت

خیلی عالیه
میتونه بهتر باشه
جای کار داره
بهترین سایته
نظری ندارم!



نتایج
نظرسنجی ها

تعداد آراء: 166
نظرات : 784

امتیازات کاربران

MemberPoints
1: asad135101
2: Fatemeh48416
3: ahmadi2439
4: salari1281
5: ostad610
6: iranmenesh490
7: KennetScha402
8: 1368340
9: sss315
10: erfan304
Learn more
Top 50 Users

محل تبلیغات شما

محل تبلیغات شما





محل تبلیغات شما

محل تبلیغات شما





محل تبلیغات شما

محل تبلیغات شما